Khép lại hành trình tham dự vòng chung kết International Olympiad on Astronomy and Astrophysics for Juniors (IOAA-jr) 2026 tại Ubon Ratchathani, Thái Lan (31/10 – 09/11/2026), đoàn Việt Nam với 05 thí sinh tham gia đã ghi dấu ấn đáng tự hào ngay trong lần đầu tiên góp mặt tại sân chơi Olympic quốc tế về Thiên văn học và Vật lí thiên văn dành cho học sinh THCS.
Ngay trong lần đầu tiên tham dự, đoàn Việt Nam đã mang về 01 Huy chương Đồng và 01 giải Khuyến khích. Xin chúc mừng hai thí sinh đã đạt giải tại IOAA-jr 2026:
- Lê Vũ (Lớp 9C2A), Trường THCS Archimedes Academy: Huy chương Đồng;
- Nguyễn Xuân Thái Khoa (Lớp 10 Lí 1), Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam: Giải Khuyến khích.
Đây là những kết quả đáng trân trọng, ghi nhận nỗ lực học tập, khả năng tư duy và tinh thần sẵn sàng chinh phục một lĩnh vực khoa học mới của các thí sinh.
Từ những kiến thức đầu tiên đến thử thách khoa học quốc tế
Để chuẩn bị cho kỳ thi, 05 học sinh đã trải qua quá trình học tập và ôn luyện với cường độ cao dưới sự hướng dẫn của thầy Tăng Hải Tuân – Trưởng đoàn Việt Nam và PGS.TS Nguyễn Quỳnh Lan – nữ nhà khoa học Việt Nam trong lĩnh vực Vật lí Thiên văn. Đặc biệt, thời gian chuẩn bị chỉ khoảng một tháng, trong khi các em gần như bắt đầu từ con số không với kiến thức Thiên văn học.
Chia sẻ về hành trình này, thầy Tăng Hải Tuân cho biết: “Các em có nền tảng Toán, Vật lí tốt, nhưng trước đó chưa từng được học bài bản về các kiến thức hoàn toàn mới này, hơn nữa khối lượng kiến thức theo đề cương lại rất lớn.”
Từ việc xây dựng nền tảng về thiên cầu, hệ tọa độ, bản đồ sao, các ngôi sao và sự tiến hóa của sao đến phân tích đề thi, luyện đề và thực hành quan sát, thầy trò đã cùng nhau đi qua từng chặng học tập đầy thử thách. Có những buổi thực hành quan sát bầu trời kéo dài đến đêm muộn; nhiều nội dung vốn cần hàng tuần để tiếp thu phải được hoàn thành chỉ trong vài buổi.
IOAA-jr cũng mang đến những thử thách khác biệt so với các kỳ thi Toán học, Vật lí quen thuộc. Thí sinh không chỉ giải quyết các bài toán lí thuyết mà còn phải nhận diện sao, chòm sao trong nhà chiếu hình vũ trụ, sử dụng kính thiên văn và thực hành quan sát bầu trời đêm.
Theo thầy Tuân, đây là một bước tiến lớn về tư duy: học sinh phải hình dung bầu trời như một quả cầu không gian, vận dụng kiến thức tổng hợp và trí tưởng tượng để giải quyết những vấn đề vượt xa chương trình học thông thường.
Vượt qua những giới hạn ban đầu, các thành viên đã giữ vững tinh thần học hỏi, sự kiên trì và quyết tâm trong suốt quá trình chuẩn bị cũng như thi đấu.
Trải nghiệm quốc tế – Những bài học vượt ra ngoài phòng thi
Không chỉ là hành trình tranh tài về kiến thức, IOAA-jr 2026 còn mở ra cơ hội để các học sinh gặp gỡ, giao lưu và kết nối với hơn 100 bạn đồng trang lứa đến từ nhiều quốc gia.
Trong khuôn khổ chương trình, các em được tham gia hoạt động giao lưu văn hóa, tham quan, cùng quan sát bầu trời đêm và đêm văn hóa bên hồ đập Sirindhorn. Đoàn Việt Nam mang theo cờ Tổ quốc, trang phục truyền thống cùng những món quà nhỏ mang dấu ấn quê hương để giới thiệu với bạn bè quốc tế.
Một trải nghiệm thú vị được thầy Tăng Hải Tuân nhắc đến là việc học sinh không sử dụng điện thoại, máy tính sau tiệc chào mừng theo quy định của Ban Tổ chức. Thay vào đó, các em trò chuyện trực tiếp bằng tiếng Anh, bằng cử chỉ về những câu chuyện của bầu trời. Những cuộc gặp gỡ tự nhiên ấy đã giúp các thành viên nhanh chóng làm quen, kết bạn và mở rộng kết nối.
Qua những ngày cùng sinh hoạt, học tập và giao lưu, học sinh có thêm cơ hội rèn luyện khả năng giao tiếp tiếng Anh, tính tự lập và sự tôn trọng sự khác biệt văn hóa. Các em cũng nhận ra rằng, ở nhiều nơi trên thế giới, có những người bạn cùng tuổi đang chia sẻ chung niềm say mê khoa học và khát vọng khám phá.
Như lời thầy Tuân chia sẻ: “Đó là tinh thần Olympic đúng nghĩa: thi đấu hết mình, nhưng trên hết là tình bạn.”
Thành tích là dấu mốc, hành trình mới là giá trị lâu dài
Đánh giá về kết quả của đoàn Việt Nam, thầy Tăng Hải Tuân cho rằng 01 Huy chương Đồng và 01 giải Khuyến khích là thành quả rất đáng trân trọng, đặc biệt khi các em chỉ có khoảng một tháng ôn luyện từ những kiến thức Thiên văn học đầu tiên, trong khi nhiều đội tuyển quốc tế đã có truyền thống và quá trình đào tạo bài bản qua nhiều năm.
Bên cạnh những giải thưởng, thầy đặc biệt ghi nhận ba giá trị mà các học sinh có được sau hành trình này: năng lực tự học, niềm say mê khoa học và sự trưởng thành trong môi trường quốc tế.
Từ những kiến thức ban đầu còn xa lạ, các em đã chứng minh khả năng tiếp nhận và từng bước làm chủ một lĩnh vực mới với khối lượng kiến thức lớn. Thiên văn học cũng không còn chỉ là những khái niệm trong tài liệu ôn tập, mà đã trở thành niềm tò mò và sự quan tâm thực sự.
Thầy Tuân kể lại một khoảnh khắc khiến thầy nhớ mãi: Sau khi cuộc thi kết thúc, trên đường đến ga tàu và trong lúc chờ tàu, các học sinh vẫn ngước nhìn bầu trời, chỉ tay lên những vì sao và cùng nhau bàn luận xem đó là ngôi sao nào.
Một hình ảnh giản dị nhưng cho thấy điều đáng quý nhất của hành trình: cuộc thi đã khép lại, nhưng niềm say mê khám phá vẫn còn tiếp tục.
Với Archimedes School, việc tham dự IOAA-jr 2026 không chỉ đánh dấu một cột mốc mới trong hành trình phát triển học thuật mà còn mở thêm cơ hội để học sinh tiếp cận khoa học chuyên sâu, vận dụng kiến thức liên môn và phát triển năng lực trong môi trường quốc tế.
Đoàn Việt Nam đã “đặt được viên gạch đầu tiên” và những kinh nghiệm, bài học từ lần tham dự này sẽ là nền tảng quý giá để các thế hệ học sinh tiếp theo tiếp tục chuẩn bị và tự tin bước vào những sân chơi khoa học tầm cỡ.
Chúc mừng 05 thành viên đoàn Việt Nam, thầy Tăng Hải Tuân, cô Nguyễn Quỳnh Lan cùng toàn thể đội ngũ đã đồng hành trong hành trình IOAA-jr 2026!
Tự hào về những thành quả đầu tiên, trân trọng những nỗ lực đã qua và tin tưởng rằng, từ những câu hỏi về bầu trời hôm nay, các em học sinh sẽ tiếp tục nuôi dưỡng niềm say mê khoa học, mở rộng giới hạn tri thức và sẵn sàng cho những hành trình xa hơn trong tương lai.
.jpg)
